تبلیغات
مهدویت - فرهنگ انتظار
 

 
فرهنگ انتظار
آیت الله ناصری دولت آبادی
یكی از راه‌های به یاد امام بودن، تجدید عهد با آن بزرگوار است؛ بلكه از زیباترین جلوه‌های یاد امام مهدی(ع) در زندگی منتظران، آن است كه هر روز با او تجدید عهد كرده، پیمان وفاداری ببندند و نیز استواری خود را بر آن عهد اعلام كنند. كسی كه دعای عهد را پیوسته بخواند و از عمق جان به مضامین آن پایبند باشد، هرگز به سستی گرفتار نمی‌شود و در تحقق آرمان‌های امام و زمینه‌سازی برای ظهور آن بزرگوار، لحظه‌ای از پای نمی‌نشیند.
 
 
فضیلت انتظار و ارزش منتظر
یكی از مسائل مهمّ مربوط به مهدویت، مسئلة «انتظار» است. در شمارة قبل موضوع انتظار، مفهوم‌شناسی و تحریف‌زدایی شد. اینك به روایاتی كه دربارة ارزش انتظار و ثواب منتظران وارد شده است، اشاره می‌‌كنیم. این روایات، بسیار فراوانند و ما برای نمونه، شماری از آنها را نقل می‌كنیم:

ا. همگامان شهدای بدر و احد: امام سجاد(ع) فرمود: «هر كس كه در زمان غیبت غائب ما بر ولایت ما ثابت قدم بماند، خداوند اجر هزار شهید از شهدای بدر و احد را به او عطا می‌كند».1

ارزش شهدای بدر را ـ كه اسلام بنا بر حمایت آنان قوّت یافت ـ نمی‌توان بیان كرد؛ امّا بنابراین حدیث شریف، متظران حضرت حجت(ع) كه در زمان غیبت و طولانی شدن آن، بر ولایت اهل بیت(ع) پایدار می‌مانند، ثواب یك هزار نفر از شهیدان غزوه‌های بدر و احد را احراز خواهند كرد و این، نشان‌دهندة ارزش منتظران در مكتب الهی تشیّع است.

2. روزه‌دران شب زنده‌دار: حضرت باقر(ع) در حدیثی شریف كه در شماری از جوامع روایی وارده شده است، دربارة ارزش منتظران فرمود: «بدانید كسی كه منتظر این امر [= ظهور امام زمان] باشد، ثواب كسی را دارد كه روزها را روزه داشته و شب‌ها به عبادت الهی بر پای ایستاده باشد».2

3. همراهی پیامبر اعظم(ص): از رسول گرامی اسلام(ص) دربارة منتظران پرسیدند؛ حضرت، چنین فرمود: «او مانند كسی است كه همراه [حضرت] قائم، در خیمة آن حضرت [آماده به خدمت] باشد. آنگاه حضرت صادق(ع)، پس از تأملی كوتاه فرمود: او مانند كسی است كه همراه رسول الله(ص) بوده است.» 3

4. راه نجات از هلاكت: حضرت امام حسن عسكری(ع) می‌فرماید:
«مثل این فرزمند من... در این امّت، همانند حضرت خضر و حضرت ذوالقرنین است. به خدا قسم! او غیبتی خواهد داشت كه در آن، هیچ كس از هلاكت نجات نمی‌یابد، مگر آن كس كه خداوند او را بر اعتقاد به امامت امامان پایدار دارد و به دعا برای تعجیل در فرج آن حضرت موفق سازد».4

5. برترین مردمان: امام سجاد(ع) فرمود: «آنان كه زمان غیبت او زندگی می‌كنند و به امامت او اعتقاد داشته و منتظر ظهور او هستند، از مردمان همة زمان‌ها برتر می‌باشند».5

حكمت فضیلت انتظار

روایات این باب همه نشان از ارزش انتظار و جایگاه منتظران از نگاه معصومان دارد؛ ولی چرا این همه فضیلت برای انتظار برشمرده شده است؟

اینك برخی از حكمت‌های آن را برمی‌شماریم:
اوّل: دینداری در دورة آخرالزمان، حقیقتاً دشوار است؛ به طوری كه در برخی روایات شخص منتظر را به كسی تشبیه كرده‌اند كه گویی از آتش در دست دارد یا می‌خواهد بوته خاری را با دست از زمین در آورد.

دوم: طبق روایات، ارزش اعمال به نیات آن است. هر چه نیت، خالص‌تر و بزرگ‌تر باشد، ارزش عمل بیشتر است. ارزش انتظار نیز، متناسب با منتظَر (امر مورد انتظار) شكل می‌گیرد. اگر كسی منتظِر كسب مدرك تحصیلی باشد، انتظار او به اندازة مدرك تحصیلی ارزش دارد. اگر شخص دیگری منتظر زیارت خانة خداوند باشد، ارزش معنوی انتظار او به اندازة زیارت خانة خداوند است.

شخص منتظر در انتظار ظهور مهدی فاطمه(ع) تحقق همة خوبی‌ها را در عالم و برای همة مخلوقات در جان خود می‌پرورد. انسان منتظر در اثر این انتظار، ارزشی والا پیدا می‌كند؛ ارزش و مقامی كه در اثر آن، همراه و همگام اولیای الهی از خاتم پیامبران تا خاتم اوصیا، هم رتبة شهدای بدر و احد، هم‌دوش اصحاب پیامبر اكرم(ص) و مانند كسی است كه تمام عمر به روزه‌داری و تهجّد پرداخته است.

سوم: از روایت پیامبر اكرم(ص) می‌توان فهمید كه آنان برترین مردم دوران‌ها هستند. آن حضرت به امیرمؤمنان، علی(ع) فرمود: «ای علی! بدان كه شگفت‌انگیزترین ایمان‌ها در مردم و بزرگ‌ترین یقین‌ها در ایشان از آنِ گروهی در آخرالزمان است كه پیامبر را درك نكرده‌اند و امام هم از دیدگانشان پوشیده است و به سیاهی روی سفیدی (نوشته‌های روی كاغذ) ایمان آورده‌اند».6

وظایف منتظر

در این مرحله، سؤالی به ذهن خطور می‌كند كه وظیفة انسان منتظر چیست؟ با توجه به روایات، آیا وظایفی برای رسیدن به این مقام والا بر عهدة او گذاشته شده است؟

چنانكه در بخش قبلی گذشت، انتظار ارزشی بس والا و عظیم دارد كه دستیابی به این جایگاه، وظایفی را بر دوش انسان قرار می‌دهد. در روایات و بیانات پیشوایان دین، وظایف فراوانی برای منتظران ظهور بیان شده است كه به برخی از آنها اشاره می‌شود:

1. شناخت امام

پیمودن جادة انتظار، بدون شناخت امام منتظَر ممكن نیست. استقامت و پایداری در وادی انتظار، وابسته به درك صحیح از پیشوای موعود است؛ بنابراین علاوه بر شناخت امام ـ به اسم و نسب ـ لازم است دربارة جایگاه امام و رتبه و مقام او نیز آگاهی كافی به دست آورد.

ابونصر خدمتگزار امام حسن عسكری(ع) می‌گوید:
بیش از غیبت امام مهدی(ع) خدمت آن حضرت رسدیم. امام مهدی(ع) از من پرسید: «آیا مرا می‌شناسی؟» پاسخ دادم: آری، شما سرور من، فرزند سرور من هستید. امام فرمود: «مقصود من چنین شناختی نبود». گفتم: خودتان بفرمایید. امام فرمود: «من آخرین جانشین پیامبر خدا هستم. خداوند به واسطة [بركت] من، بلا را از خاندان و شیعیانم دور می‌كند».7

در این روایت و امثال آن، حضرت مسیر معرفت امام را مشخص كرده و گویی می‌فرماید: باید جایگاه امام در مجموعه نظام هستی شناخته شود و رابطه امام با پیامبر و نبوت درك شود.

از دیگر ابعاد معرفت امام، شناختن سیره و صفات امام است. این بعد از شناخت، تأثیر گسترده‌ای در رفتار و خلق و خوی منتظر می‌گذارد. پرواضح است هر اندازه معرفت انسان به جایگاه امام و به زوایای گوناگون زندگی امام و حجّت الهی بیشتر و عمیق‌تر باشد، آثار آن در بخش‌های گوناگون زندگی بیشتر خواهد بود.

2. الگوپذیری و اقتدا

شناخت به تنهایی كافی نیست. شناختی كافی و وافی است كه به مرحلة الگوپذیری بینجامد. در روایتی از پیامبر اكرم(ص) این گونه وارد شده است: «خوشا به حال كسی كه قائم خاندان مرا درك كند؛ در حالی كه پیش از دوران قائم، به او و امامان قبل از او اقتدا كرده و از دشمنان او اعلام بیزاری كرده باشد. آنان دوستان و همراهان من و گرامی‌ترین امّت نزد من هستند».8

آری؛ ادّعا در انتظار و تشیّع كافی نیست؛ بلكه باید اقتدا كرد. راه اقتدا كردن، همان تهذیب نفس است. در این میان اخلاص در عمل، نقش به سزایی دارد.

اگر هر یك از منتظران، می‌توانند ثواب هزار تن از شهدای بدر را در كارنامة خود داشته باشند، واضح است كه باید با آنان سنخیت داشته باشند؛ لذا اصلاح نفس و اخلاص در عمل، یكی از مهم‌ترین وظایف منتظران در دوران غیبت به شمار می‌رود.

امام ششم(ع) فرمود: «هر كس دوست دارد از یاران قائم باشد، باید در حالی كه منتظر است، اعمال صالح انجام دهد و ورع پیشه كند».9

آری؛ از منتظران مصلح، جز این توقع نیست كه از امام الگوپذیری كرده و خود نیز صالح باشند. در غیر این صورت وقتی سنخیتی میان این دو نباشد نسبتی هم، چه پیش از ظهور و چه پس از ظهور میان شیعه و امام برقرار نمی‌شود.

3. یاد امام
آنچه پایداری در راه انتظار را به دنبال دارد و منتظران را در كسب معرفت و پیروی از آن بزرگوار یاری می‌كند، پیوستگی و ارتباط مداوم با آن طبیب جان‌هاست.

یاد امام، در قالب‌های متعددی سفارش شده است؛ از جمله زمزمه كردن دعای عهد در چهل بامداد، دعا برای فرج امام زمان(ع)، صدقه دادن برای سلامتی حضرت، خواندن دعای ندبه و... به راستی وقتی آن امام مهربان، همیشه و همه جا به حال شیعیان خود نظر دارد و لحظه‌ای آنها را از یاد نمی‌برد، آیا رواست كه دلدادگان روی او، به دنیا و تعلقات آن سرگرم شده، از آن عزیز، غافل و بی‌خبر بمانند؟ آیا راه و رسم دوستی و محبّت این نیست كه در همه حال او را بر خود و دیگران مقدم بدارند؟

یكی از راه‌های به یاد امام بودن، تجدید عهد با آن بزرگوار است؛ بلكه از زیباترین جلوه‌های یاد امام مهدی(ع) در زندگی منتظران، آن است كه هر روز با او تجدید عهد كرده، پیمان وفاداری ببندند و نیز استواری خود را بر آن عهد اعلام كنند. كسی كه دعای عهد را پیوسته بخواند و از عمق جان به مضامین آن پایبند باشد، هرگز به سستی گرفتار نمی‌شود و در تحقق آرمان‌های امام و زمینه‌سازی برای ظهور آن بزرگوار، لحظه‌ای از پای نمی‌نشیند و به راستی، شایستة حضور در میدان یاری آن ذخیرة الهی خواهد بود.

امام صادق(ع) فرمود: «هر كس چهل بامداد خدا را با این عهد بخواند، از یاوران قائم ما خواهد بود و اگر پیش از ظهور آن حضرت بمیرد، خداوند او را از قبرش بیرون آورد [تا قائم(ع) را یاری دهد]... ».10

خلاصه اینكه باید روز و هفته و ماه و سال و تمام لحظات زندگیمان، از نام و یاد حضرت آكنده باشد.
 
پی‌نوشت‌ها:
1. بحارالانوار، ج 52، ص 125؛ كمال الدّین، شیخ صدوق، ج 1، ص 323، ح 7.
2. كافی، ثقـ[ الاسلام كلینی، ج 2، ص 222، ح 4؛ بحارالانوار، ج 72، ص 73.
3. بحارالانوار، ج 52، ص 125؛ المحاسن، احمد بن محمد بن خالد برقی، ج 1، ص 173، ح 146.
4. اعلام الوری، امین الاسلام فضل الله بن حسن طبرسی، ص 439؛ الصراط المستقیم، علی بن یونس نباطی بیاضی، ج 2، ص 231؛ منتخب الانوار، ص 143.
5. احتجاج، ابومنصور احمد بن علی طبرسی، ج2، ص 317.
6. كمال الدّین، ج 2، باب 25، ح 8.
7. همان، باب 93، ح12، ص 171.
8. همان، ج 1، باب 25، ح3، ص 535.
9. غیبت نعمانی، محمد بن ابراهیم نعمانی، باب 11، ح 16، ص 207.
10. بحارالانوار، ج 53، ص 95.



::
نویسنده : موعود
تاریخ : یکشنبه 2 بهمن 1390
می توانید دیدگاه خود را بنویسید
How we can increase our height? دوشنبه 27 شهریور 1396 08:24 ق.ظ
I blog often and I seriously thank you for your content.
This article has really peaked my interest. I will book mark your blog and keep checking for new details about once per week.
I opted in for your RSS feed as well.
Can better posture make you taller? جمعه 13 مرداد 1396 07:32 ق.ظ
An outstanding share! I have just forwarded this onto a
co-worker who has been conducting a little homework on this.
And he actually ordered me dinner simply because I stumbled upon it for him...
lol. So let me reword this.... Thanks for the meal!!
But yeah, thanx for spending time to discuss this subject here on your blog.
What makes you grow taller during puberty? سه شنبه 10 مرداد 1396 02:16 ق.ظ
Hi there, its good post concerning media print, we all
understand media is a great source of information.
BHW جمعه 25 فروردین 1396 09:59 ب.ظ
Hey there! I simply would like to give you a big thumbs up for
your excellent info you have here on this post.
I will be coming back to your site for more soon.
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر