صدقه برای وجود مقدس ولی‌عصر(ع)

یكی از وظایفی كه در زمان غیبت كبرا برای منتظران عنوان گردیده، صدقه دادن جهت سلامتی وجود مقدس امام عصر(ع) است. قبل از آنكه روایات در این موضوع را یادآور شویم سؤالی را مطرح می‌كنیم و آن اینكه: وجود و بقای آن امام بزرگوار با عنایت ذات اقدس الهی انجام گرفته و می‌گیرد، حال چنین وجود مباركی كه سالیان سال است بر طبق اعتقاد شیعه به دنیا آمده و خداوند او را حفظ فرموده، چه نیازی به صدقه دارد؟!

 


سید محمد تقی جواهری
یكی از وظایفی كه در زمان غیبت كبرا برای منتظران عنوان گردیده، صدقه دادن جهت سلامتی وجود مقدس امام عصر(ع) است. قبل از آنكه روایات در این موضوع را یادآور شویم سؤالی را مطرح می‌كنیم و آن اینكه: وجود و بقای آن امام بزرگوار با عنایت ذات اقدس الهی انجام گرفته و می‌گیرد، حال چنین وجود مباركی كه سالیان سال است بر طبق اعتقاد شیعه به دنیا آمده و خداوند او را حفظ فرموده، چه نیازی به صدقه دارد؟!

در پاسخ به این سؤال، ابتدا بیان می‌كنیم كه صدقه برای حضرت به چه صورت‌هایی تصور می‌شود:
1. صدقه از جانب ولی‌عصر(ع): انسان به نیابت از آن حضرت صدقاتی را می‌دهد تا بدین وسیله برای آن حضرت ثواب و اجری حاصل گردد، همان‌طوری كه به نیابت آن حضرت حج انجام می‌گیرد. در این‌گونه نیابت‌ها هیچ اشكال و ایرادی نیست، زیرا سخنی از سلامتی برای آن حضرت، مطرح نشده است.

2. صدقه برای سلامتی آن حضرت: در این مورد است كه اشكال مطرح می‌شود كه وجود آن حضرت چه نیازی به صدقه دارد؟ در جواب می‌توان بیان داشت كه صدقه برای سلامتی آن حضرت می‌تواند از بیماری‌ها باشد نه به خاطر تحفّظ از مرگ. توضیح اینكه آن وجود مقدس همانند انسان‌های دیگر مریض می‌شوند و در معرض آفات قرار می‌گیرند. در تاریخ زندگانی امام صادق(ع) چنین آمده كه بر حضرتش تبی عارض گشت، حضرت چندین بار «یا فاطمه» گفتند،1 یا در جای دیگر آمده كه امام صادق(ع) در شب بیست و سوم ماه رمضان مریض بودند دستور دادند با همان حال بیماری، ایشان را به مسجد ببرند،2 ظاهراً به خاطر اهمیت احیاء شب بیست و سوم رمضان.
خلاصه در تاریخ زندگانی ائمه(ع) بسیار مشاهده می‌شود كه امامان بزرگوار مریض می‌شدند و در بعضی موارد دستور ذبح گوسفند و اطعام می‌دادند. وجود مقدس امام زمان(ع) هم یكی از آن ائمة اثنی‌عشر است و از آن قاعده مستثنا نیست. نكته‌ای كه هست اینكه ائمه(ع) در معرض آسیب‌های دیگر بوده‌اند و دشمنان آنان را از پای درآوردند، لیكن ارادة خداوند بر این قرار گرفته كه وجود مقدس ولی‌عصر(ع) حفظ شود تا ظهور برسد و بر همگان آشكار گردد.

دلایل روایی:
روایات مورد نظر دو دسته هستند:
ـ روایات راجع به نیابت از حج
ـ روایات صدقه
در اینجا روایاتی را متذكر می‌شویم، ابتدا روایات مربوط به صدقه ذكر می‌شود:
الف ـ امام صادق(ع) می‌فرماید: «صدقه در شب، خشم و غصب خداوند را خاموش، گناه بزرگ را محو، و حساب روز قیامت را آسان می‌كند و صدقه در روز، موجب بركت در مال و زیادی عمر می‌شود».3
ب ـ امام صادق(ع) می‌فرماید: «صدقه دادن آشكار، هفتاد نوع بلا را دفع، و صدقه دادن پنهان، خشم و غضب خداوند را برطرف می‌سازد.»4
و اما روایات مربوط به انجام طواف، حج و صدقه به نیابت از ائمه(ع):

1. موسی بن قاسم می‌گوید: به امام جواد(ع) عرض كردم تصمیم داشتم كه به نیابت از شما و پدرتان ـ علی بن موسی الرضا(ع) ـ طواف نمایم، اما مردم می‌گویند به نیابت امامان و اوصیا نمی‌توان طواف كرد. حضرت فرمودند: هر مقدار كه برایت ممكن است به نیابت از ما طواف كن و این امر جایز است...

سپس از آن حضرت سؤال كردم كه آیا می‌توانم از طرف مادرتان حضرت فاطمه(س) طواف كنم؟ حضرت فرمودند: این كار را بسیار انجام بده همانا این بهترین چیزی است كه انجام خواهی داد.
2. علی بن ابی حمزه می‌گوید: «به حضرت ابو ابراهیم ـ موسی بن جعفر(ع) ـ عرض كردم: آیا از طرف زندگان و مردگان از خویشان و دوستان، حج به جا آورم و نماز بخوانم و صدقه بدهم؟ حضرت فرمود: بله، از سوی آنها صدقه بده، و نماز بگزار و به خاطر صله و پیوندت با او پاداش دیگری [نیز] برایت خواهد بود.5

3. مرحوم حاج شیخ عباس قمی در كتاب خودش6 به وظایف بندگان در زمان غیبت پرداخته و از جملة آن وظایف، صدقه برای حفظ وجود مقدس آن حضرت و نیز حج به نیابت آن حضرت اشاره كرده و نوشته است: این عمل (حج نیابتی) انجام می‌گرفته و مورد تقدیر حضرتش واقع شده است.

سید اجل علیّ بن طاووس به فرزندش چنین سفارش كرده است:7 پس در پیروزی و وفاداری و تعلّق خاطر و دلبستگی نسبت به آن حضرت(ع) به گونه‌ای باش كه خداوند و رسول او(ص) و پدران آن حضرت و خود او از تو می‌خواهند و (هنگامی كه نماز حاجت به جای می‌آوری) حوائج آن بزرگوار را بر خواسته‌های خود مقدم بدار و صدقه دادن از سوی آن جناب را پیش از صدقه دادن از سوی خودت و عزیزانت قرار ده و دعا برای آن حضرت را مقدم بدار كه سبب می‌شود به سوی تو توجه كند و به تو احسان نماید.8
4. امام صادق(ع) می‌فرماید: چه چیز باز می‌دارد شما را كه نسبت به والدین خود در حال زنده بودن و پس از مرگشان نیكی نماید، از سوی آنان نماز بگزارد، از طرف ایشان صدقه بدهد، حج بجای آورد و روزه بگیرد، پس آنچه انجام داده برای آنان خواهد بود و مثل آن ثواب برای او است. پس خداوند عزّوجلّ به خاطر نیكی و صله‌اش، خیر بسیاری برای او خواهد افزود.9

از مجموع این روایات و نظایر آنها روشن می‌شود كه صدقه دادن و نماز خواندن و حج به جا آوردن و انجام دیگر امور خیر به نیابت از زندگان و مردگان جایز، بلكه مستحب است، و از آنجا كه امام(ع) نسبت به شیعیانشان اولی به نفس خودشان می‌باشند و باید در تمام امور آن حضرت را مقدم بر خودشان بدارند، پس به جاست كه در صدقه دادن هم مانند دعا كردن، آن حضرت را بر خود مقدم نمایند، حال فرق نمی‌كند كه بدون نیابت، این صدقه را برای سلامتی آن وجود مقدس و به خاطر ثوابش به ایشان هدیه كند یا به نیابت از آن بزرگوار، چه این كه در سیره و روش?علمای ربانی و سفارشات آنها، هر دو وجه وجود داشته است.


توضیح بیشتر: در اینجا ممكن است اشكالی بیان شود و آن اینكه بین دعا و صدقه چه فرق است همان‌طور كه دعا برای آن حضرت است صدقه هم مطلقاً جایز بلكه مستحب است.

در بعضی از ادعیه برای وجود و بقای آن حضرت دعا می‌شود یكی از آن دعاهایی است كه سید بن طاووس و شیخ در مصباح و مرحوم حاج شیخ عباس قمی در مفاتیح‌الجنان ذكر كرده‌اند و اما آن قسمت دعا كه برای حفظ آن حضرت است این است كه می‌فرماید:
«و أعذه من شرّ جمیع ما خلقت و برأت و أنشأت و صوّرت و احفظه من بین یدیه و من خلفه و عن یمینه و عن شماله و من فوقه و من تحته بحفظك الذی لا یضیع من حفظته به»
خدایا! او را پناه ده از شرّ همة آنچه كه آفریده‌ای و پدید آورده‌ای و ایجاد كرده‌ای و نقشه كشیده‌ای، و حفظ كن او را از پیش رو و پشت سر و از طرف راست و ازطرف چپ و از بالای سرش و زیر پایش به نگهداری و حفظ خودت، آن‌چنان حفظی كه تباه نمی‌گردد و ضایع نمی‌شود آن كسی كه تو او را حفظ كنی».

جواب از این اشكال این است كه شاید منظور از حفظ در دعای وارده حفظ از بلاها باشد و اگر به فرازهای قبل از این جملات كه در دعا ذكر شده رجوع كنیم مطلب روشن‌تر می‌شود، در اوّل دعا می‌فرماید: «اللّهم ادفع عن ولیّك و خلیفتك...؛ خدایادفع كن بلا را از ولیّ خودت و خلیفة خودت» بنابراین، جملات بعدی هم بر همان روال است، می‌خواهد بفرماید: « الله اعلم» خدایا! او را از همة اطراف محافظت فرما تا اینكه او را از هر گونه آسیبی در امان باشد. آسیب‌ها شامل هرگونه بلا، مریضی، سوء قصد و اهانت می‌شود.


اگر بگویید در دعای وارده، كلمة بلا و گرفتاری نیست، جواب اینست كه مناسب با جملة « اللّهم ادفع عن ولیّك...» همان دفع از بلایا خواهد بود؛ معمولاً وقتی می‌خواهند از بیماری و مانند آن جلوگیری كنند با كلمة «دفع» عنوان می‌شود.

در خاتمه می‌خواهیم به عللی بگوییم كه اساس ایراد و اشكال بر هم می‌ریزد و آن به این خاطر است كه صدقه و همچنین دعا برای آن حضرت (مطلقاً) شایسته است یعنی چه برای دفع بیماری‌ها و چه برای حفظ آن وجود مقدس؛ بیان این مطلب آنست كه لزومی ندارد شیعیان و مسلمانان كه به دعا و صدقه در زمان غیبت موظف هستند توجه به غایت كنند و چون حفظ حضرتش را خداوند به عهده گرفته) بلكه ما مكلف هستیم برای آن حضرت صدقه دهیم و دعا كنیم (مطلقاً) یعنی چه برای حفظ باشد و چه برای سلامتی آن حضرت از بیماری‌ها و به تعبیر دیگر لازم نیست علت و حكمت ?ین وظیفه شایسته را لازم نیست بدانیم، ما باید بر طبق دستورات شرع ـ چه واجب و چه مستحب ـ عمل كنیم.

 

پی‌نوشت‌ها:
1. بیت الاحزان، خلج شیخ عباس قمی.
2. مفاتیح الجنان، اعمال وارده در شب بیست و سوم ماه مبارك رمضان.
3. ینابیع الحكمة، ج 3، ص 459.
4. ینابیع الحكمة، ج 3، ص 459.
5. وسایل الشیعه، ج 5، ص 367، ح 9.
6. منتهی الآمال.
7. كشف المحجة، علی بن طاووس، صص 152 ـ 151.
8. كشف المحجة، علی بن طاووس، صص 152 ـ 151، فصل 150.
9. اصول كافی، ج 2‌، ص 159، باب والدین، حدیث 1.


::
نویسنده : موعود
تاریخ : جمعه 14 مرداد 1390
می توانید دیدگاه خود را بنویسید
Can you get an operation to make you taller? شنبه 1 مهر 1396 05:15 ب.ظ
Superb site you have here but I was wanting to know if you knew of any community forums that
cover the same topics talked about here? I'd really like to be a part of online community where I can get advice from other knowledgeable individuals that share the
same interest. If you have any suggestions, please let me know.
Many thanks!
What makes you grow taller during puberty? دوشنبه 27 شهریور 1396 11:27 ب.ظ
Hi there, after reading this remarkable post i am also
cheerful to share my know-how here with colleagues.
Why does it hurt right above my heel? سه شنبه 10 مرداد 1396 05:44 ق.ظ
I'm curious to find out what blog system you are utilizing?
I'm experiencing some minor security problems with my
latest blog and I'd like to find something more secure.

Do you have any solutions?
Foot Complaints یکشنبه 8 مرداد 1396 11:14 ق.ظ
Please let me know if you're looking for a article writer for your weblog.
You have some really good articles and I think I would be a
good asset. If you ever want to take some of the load off, I'd love to write some content for your blog in exchange for a link back to mine.
Please send me an e-mail if interested. Thank you!
http://hollowitinerary67.snack.ws پنجشنبه 29 تیر 1396 01:58 ق.ظ
Today, while I was at work, my sister stole my
iphone and tested to see if it can survive a 30 foot
drop, just so she can be a youtube sensation. My apple ipad is now broken and she
has 83 views. I know this is completely off topic but I
had to share it with someone!
manicure جمعه 8 اردیبهشت 1396 04:44 ب.ظ
Hi! This is kind of off topic but I need some
help from an established blog. Is it difficult to set up your own blog?

I'm not very techincal but I can figure things out pretty quick.
I'm thinking about making my own but I'm not sure where to start.
Do you have any points or suggestions? Thank you
BHW سه شنبه 29 فروردین 1396 01:16 ق.ظ
fantastic points altogether, you just received a new reader.
What could you recommend about your put up that
you just made some days in the past? Any sure?
manicure یکشنبه 20 فروردین 1396 12:47 ق.ظ
I know this web page provides quality dependent articles or reviews and extra data,
is there any other web site which offers these stuff in quality?
manicure جمعه 11 فروردین 1396 10:31 ق.ظ
You actually make it seem so easy with your presentation but I
find this matter to be actually something that I think I would never understand.
It seems too complicated and extremely broad for me.
I am looking forward for your next post, I will try to get the
hang of it!
BHW جمعه 11 فروردین 1396 09:55 ق.ظ
whoah this weblog is magnificent i really like studying your articles.

Keep up the good work! You realize, a lot of people
are searching around for this information, you could help them greatly.
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
 

 
ساخت وبلاگ در میهن بلاگ

شبکه اجتماعی فارسی کلوب | اخبار کامپیوتر، فناوری اطلاعات و سلامتی مجله علم و فن | ساخت وبلاگ صوتی صدالاگ | سوال و جواب و پاسخ | رسانه فروردین، تبلیغات اینترنتی، رپرتاژ، بنر، سئو