تبلیغات
مهدویت - راه معرفت امام زمان(ع)
 

 
راه معرفت امام زمان(ع)


آیت‌الله جوادی آملی

غیبت امام زمان همواره مسئله‌ای مهم، معتبر و اصیل بوده است، به گونه‌ای كه همة معصومان(ع) از نبی مكرم اسلام(ص) تا امام عسكری(ع) بارها به وجود مبارك ایشان و ویژگی‌هایشان اشاره فرموده‌اند روایات مجامع روایی شیعه و غیر شیعه در این‌باره نه از حد استفاضه بلكه از تواتر متعارف نیز فزون‌تر است.

محمّدبن عثمان عَمْری1 می‌گوید: «از پدرم شنیدم كه در خدمت امام حسن عسكری(ع) بودم كه پدرم پرسید: این سخن حق است كه پیامبر فرموده‌اند: من مات و لم یعرف امام زمانه مات میتةً جاهلیةً»؟ فرمود: «آری، این سخن درست است و هیچ تردیدی در آن نیست». همان‌طور كه شكی در روز بودن این روز روشن نیست:  سپس پدرم عرض كرد: پس از اینكه شما رحلت كردید، امام بعد از شما كیست؟ امام عسكری(ع) به نام مبارك حضرت ولی عصر(ع) اشاره كردو آنگاه فرمود: او غیبتی طولانی دارد كه در آن عدّه‌ای سرگردان، گروهی هلاك و دسته‌ای دچار تردید می‌شوند.2

بر این اساس، غیبت ولی عصر(ع) برای بسیاری دشوار می‌‌آید و شكوك و شبهات اذهان بسیاری را مسموم می‌كند و عدّه‌ای می‌گویند كه چگونه می‌شود انسانی بیش از هزار سال زنده بماند و گروهی سخن می‌رانند كه از كجا معلوم است كه بیاید و كسان دیگر شبهادت دیگری، ساده‌تر یا پیچیده‌تر را در اذهان می‌پرورند و آن را می‌پراكنند.

از سویی دیگر، زمان ظهور وجود مبارك بقیّـ
الله الاعظم(ع) معلوم نیست ـ گر چه ما باید همواره منتظر ظهور خجسته حضرتشان باشیم ـ و امكان دارد خدای نخواسته غیبت ایشان طولانی شود و تردیدها، شكوك و شبهه‌ها نیز افزایش یابد! چه كنیم تا به این تردیدها در ابعاد فردی یا اجتماعی مبتلا نشویم؟ درباره مسائل و مباحت دینی، به ویژه چالش‌های فراروی حكومت اسلامی نظیر مبحث ولایت فقیه، به دام قرائت‌های مختلف گرفتار نیاییم؟ در باتلاق شبهات فرو نرویم و با شناخت اصیل امام و امامت مشكلات موجود در این زمان را باز شناخته و بگشاییم؟

شناخت ولیّ خدا و امام عصر(ع) تنها راه نجات و رستگاری است كه با درخواست از ذات اقدس خداوند و مجاهدة علمی و عملی شدنی است.
وعدة نجات از جهالت و رهایی از ظلمت گمراهی، دل انسان‌های بصیر را از دیرباز به خود مشغول داشته است، به همین سبب بعضی شاگردان خاص اهل بیت(ع) برای یافتن طریق هدایت سؤالاتی دربارة معرفت آخرین حجّت الهی در محضر ایشان مطرح كرده‌اند، چنان‌كه جناب «زراره» می‌گوید: «از امام صادق(ع) شنیدم كه فرمود: قائم ما پیش از قیام خود، غیبتی طولانی خواهد داشت. عرض كردم: چرا؟ فرمود: اگر ظاهر باشد او را می‌كشند؛ سپس فرمود: ای زراره! اوست كه انتظارش را می‌كشند و مردم در ولادتش شك می‌كنند؛ برخی می‌گویند پدرش از دنیا رفته و فرزندی از خود به جای نگذارده است؛ بعضی می‌گویند در شكم مادرش است؛ گروهی گویند غایب است؛ دسته‌ای گویند به دنیا نیامده و عدّه‌ای دیگر گویند دو سال قبل از وفات پدرش به دنیا آمد! همان، موعود منتظر است؛ ولی خدای والا می‌خواهد تا شیعیان را بیازماید و در این آزمایش دشوار، باطل‌گرایان دچار تردید می‌شوند».

زراره (كه گویا از چنین فضای پر شبهه‌ای هراسناك گردید، و به فكر چاره افتاده) گوید: به امام صادق(ع) عرض كردم: فدایتان شوم! اگر من در آن زمان بودم چه كنم؟ آن حضرت فرمود: اگر آن زمان را ادارك كردی، پیوسته دل به این دعا مشغول دار: «اللّهم عرّفنی نفسك، فأنّك إن لم تعرفنی نفسك لم أعرف نبیّك، اللّهم عرّفنی رسولك، فإنّك إن لم تعرّفنی رسولك لم أعرف حجّتك. اللّهم عرّفنی حجّتك، فإنّك إن لم تعرّفنی حجّتك ضللت عن دینی».3

دعا تنها مجموعه‌ای از الفاظ برای خواندن و درخواست كردن نیست، بلكه معارف عمیق و درس‌های ارزشمندی در دعای معصومان(ع) نهفته است كه فهم آنها و تأمّل در آموزه‌هایشان ارزشمند علمی و عملی به بار می‌آورد، چنان‌كه زراره در پی آن است با این درس گرانقدر مشكل خویش را بگشاید.

برای شناخت مقام والای امامت و شخصیّت منحصر به فرد امام عصر(ع) راه‌های فراوانی هست؛ بررسی دعاها و زیارت‌هایی كه از خود امام عصر(ع) رسیده است و یا فرموده امامان دیگر(ع) در بارة آن حضرت از بهترین این راه‌هاست.

همان‌گونه كه تأمّل در عبارات «نهج‌البلاغه»، سخنان سیّد الشهدا(ع) از آغاز تا پایان حادثه كربلا، معارف بلند «صحیفة سجّادیه» گویای برنامه‌های امام علی، امام حسین و امام سجّاد(ع) اند و از ایجاد حوزه‌های علمی و برگزاری مناظرات علمی برنامه صادقین(ع) استنباط می‌گردد، از ادعیة مأثور یا مرتبط با امام عصر(ع) برنامه‌های ایشان فهمیده می‌شود؛ زیرا وقتی امامی دعا می‌كند، علاوه بر مقتضیات دعا، ویژگی‌های امامت و وظیفة امام در برابر امّت و چگونگی پیوند امام با امّت و تأثیر ملكی و ملكوتی امام را تشریح می‌كند.

بر این پایه، كسی كه می‌خواهد وجود مبارك ولیّ‌عصر(ع) را بشناسد، بهتر است  زیارت‌ها و دعاهای مرتبط با آن حضرت را به دقت بررسی كند، تا به حریم معرفت آن امام همام بار یابد.

از سوی دیگر، شناخت امام زمان(ع) مراتبی دارد كه تأثیر گذاری آنها در زدودن غبار جاهلیّت و پاك كردن گرد تحجّر و ارتجاع یكسان نیست؛ زیرا آثار هر مرتبه از معرفت در تبیین انتظار حقیقی و صحیح، با مرتبه دیگر متفاوت است؛ مثلاً شناخت شناسنامه‌ای امام عصر(ع) و دانستن تاریخ ولادت و زمان غیبت صغرا و كبرا و امثال آن، هرگز همانند معرفت معنای حقیقی امامت و شناخت حقیقت ولایت و انطباق انحصاری آن شخصیّت حقوقی در فلان شخص حقیقی نخواهد بود؛ همان‌طور كه براهین حدوث، نظم، امكان ماهوی، امكان فقری و نظایر آنها برای شناخت خدا راهگشاست؛ امّا آنكه خدا را با الوهیّت می‌شناسد، بهترین راه معرفت خداوند را پیموده و خدا شناس خوبی شده است؛ و نظیر اینكه هر چند شناخت رسول از راه معجزه [كافی است، ولی] مربته بالای معرفت را تأمین نمی‌كند؛ امّا آن كه رسول را با علم به رسالت می‌شناسد، از معرفت آن حضرت به سبب معجزه بی‌نیاز می‌شود؛ چرا كه وقتی معنی الوهیت و رسالت فهمیده شد، خداوند و رسول شناخته می‌شوند.
در روایت كلینی و صدوق است كه ولی امر با این خصوصیّات شناخته می‌شود: «اعرفوا الله بالله و الرسول بالرسالة و أولی بالامر بالمعروف و العدل و الاحسان؛ خدا را با خدا، رسول را با رسالت و اولی‌الامر را با امر كردن به معروف و عدل و احسان بشناسید».4 امّا این نقل كافی نیست، زیرا هرگز با صرف امر به معروف و عدل و احسان نمی‌توان ولی امر را شناخت، چون آمران به معروف و... بسیارند، به همین دلیل در نقل دیگری فرمود: «... بالمعروف و العدل و الاحسان؛ ... با معروف و عدل و احسان».5 نه «بالأمر بالمعروف؛ امر كردن به معروف»، زیرا امام با معروف، عدل و احسان شناخته می‌شود نه با امر به آنها، آن كه ولی خداست و ولایت امر را بر عهده دارد به دستور دادن به معروف، عدل و احسان بسنده نمی‌كند بلكه سنّت او معروف و سیرتش عدل و سریرة او احسان است.

اگر كسی معروف شناس باشد، حقیقت آن را در ولیّ‌امر در می‌یابد. همان‌طور كه شناسندة عدل و احسان، عدل و احسان را در سنّت و سریرة و سیرة امام مشاهده می‌كند و در می‌یابد كه او صاحب مقام ولایت است.

پی‌نوشت‌ها:
٭ برگرفته از: امام مهدی(ع)، موجود موعود.
1. از وكلای امام حسن عسكری(ع).
2. كمال‌الدّین، ج2، ص81؛ كفایـة الاثر، ص296؛ كشف‌الغمه، ج2، ص528.
3. الكافی، ج1، ص337؛ كمال‌الدّین، ج2، ص12.
4. الكافی، ج1، ص85؛ التوحید، صدوق، ص286.
5. الكافی، ج1، ص85؛ التوحید، صدوق، ص286.



::
نویسنده : موعود
تاریخ : دوشنبه 27 تیر 1390
می توانید دیدگاه خود را بنویسید
What is the Ilizarov method? شنبه 1 مهر 1396 06:32 ب.ظ
This excellent website certainly has all of the information and facts I
needed concerning this subject and didn't know who to ask.
How do you treat a sore Achilles tendon? جمعه 13 مرداد 1396 09:20 ق.ظ
I constantly spent my half an hour to read this
weblog's content daily along with a cup of coffee.
courageousvisit64.snack.ws پنجشنبه 29 تیر 1396 07:06 ق.ظ
It's awesome to go to see this site and reading
the views of all colleagues on the topic of this piece of writing, while I
am also eager of getting knowledge.
http://claytontlbpunubzu.jimdo.com پنجشنبه 29 تیر 1396 12:32 ق.ظ
Hey! Someone in my Facebook group shared this site with us so I came to give it
a look. I'm definitely loving the information. I'm bookmarking and will be tweeting this to my followers!
Great blog and outstanding design and style.
http://deandrazentz.jimdo.com چهارشنبه 28 تیر 1396 11:18 ب.ظ
My spouse and I stumbled over here by a different
web page and thought I may as well check things out.
I like what I see so now i'm following you. Look forward to checking out your web page repeatedly.
http://modernalley4716.jimdo.com چهارشنبه 28 تیر 1396 12:13 ب.ظ
I visited multiple web sites however the audio quality for audio songs current at this site is actually marvelous.
glendoraehrenberg.jimdo.com چهارشنبه 28 تیر 1396 08:12 ق.ظ
whoah this blog is great i love studying your articles.
Stay up the great work! You know, lots of people are searching
round for this information, you can help them greatly.
http://queen6salinas4.jigsy.com/ چهارشنبه 28 تیر 1396 07:57 ق.ظ
Hey there, I think your website might be having browser compatibility issues.

When I look at your website in Ie, it looks fine
but when opening in Internet Explorer, it has some overlapping.
I just wanted to give you a quick heads up! Other then that,
superb blog!
http://aleaselehar.jimdo.com/ چهارشنبه 28 تیر 1396 05:40 ق.ظ
This information is priceless. How can I find out more?
maeellingsworth.jimdo.com شنبه 24 تیر 1396 10:02 ب.ظ
Hello There. I discovered your weblog using msn. This is a very smartly written article.

I'll be sure to bookmark it and return to learn extra of your useful info.
Thank you for the post. I will certainly return.
broadguidebook999.exteen.com جمعه 23 تیر 1396 08:48 ق.ظ
Ahaa, its fastidious discussion concerning this paragraph here at this website,
I have read all that, so now me also commenting here.
foot pain doctor چهارشنبه 21 تیر 1396 11:00 ق.ظ
Right here is the perfect website for anybody who wishes to understand this topic.
You understand so much its almost tough to argue with you
(not that I really would want to?HaHa). You definitely put a brand new spin on a subject that's
been written about for ages. Excellent stuff, just wonderful!
BHW یکشنبه 27 فروردین 1396 07:08 ق.ظ
I like the valuable information you provide in your articles.
I will bookmark your blog and check again here regularly.
I am quite sure I will learn many new stuff right here!
Best of luck for the next!
BHW جمعه 25 فروردین 1396 07:46 ق.ظ
Great work! That is the type of information that are
supposed to be shared across the web. Disgrace on Google for now not positioning this
put up higher! Come on over and seek advice from my web site .

Thanks =)
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر