تبلیغات
مهدویت - معنا و مفهوم غیبت
 

 
معنا و مفهوم غیبت
حجت خدا بر روی زمین بر آن ایستاده است. در راه‏های آن حركت می‏كند و در قصرها و خانه‏های آن داخل می‏شود. او شرق و غرب زمین را در می‏نوردد. سخنان مردم را می‏شنود و بر جماعت آنها سلام می‏كند. او مردم را می‏بیند، ولی كسی او را نمی‏بیند تا زمانی كه وقت ظهور در رسد و وعده الهی تحقق یابد و ندای آسمانی طنین‏انداز شود. همانا آن روز، روز شادی فرزندان علی و شیعیان اوست.
 با توجه به روایات وارد شده درباره غیبت امام مهدی‏(ع) می‏توان گفت در مورد چگونگی غیبت آن حضرت، دو صورت قابل تصور است.1
حجت خدا بر روی زمین بر آن ایستاده است. در راه‏های آن حركت می‏كند و در قصرها و خانه‏های آن داخل می‏شود. او شرق و غرب زمین را در می‏نوردد. سخنان مردم را می‏شنود و بر جماعت آنها سلام می‏كند. او مردم را می‏بیند، ولی كسی او را نمی‏بیند تا زمانی كه وقت ظهور در رسد و وعده الهی تحقق یابد و ندای آسمانی طنین‏انداز شود. همانا آن روز، روز شادی فرزندان علی و شیعیان اوست.
 با توجه به روایات وارد شده درباره غیبت امام مهدی‏(ع) می‏توان گفت در مورد چگونگی غیبت آن حضرت، دو صورت قابل تصور است.1

 الف) ناپیدا بودن امام

 اولین صورت، همان است كه به طور متعارف در اذهان مردم در مورد غیبت آن حضرت وجود دارد؛ یعنی اینكه امام مهدی‏(ع) در طول مدت غیبت خویش از نظر جسمی از نظر مردم دور است و اگر چه آن حضرت در این مدت، مردم را می‏بینند و از حال آنها با خبر می‏شوند، ولی كسی توان دیدن ایشان را ندارد و با حضرتش روبه‏رو نمی‏شود.

 نعمانی در كتاب الغیبة، چهار روایت نقل می‏كند كه همه بیانگر همین صورت اول است. از جمله این روایات چهارگانه، این روایت امام صادق‏(ع) است كه می‏فرماید:

[در زمان غیبت] مردم، امام خویش را نمی‏یابند. با اینكه او در موسم [حج] حاضر می‏شود و مردم را می‏بیند، ولی كسی او را نمی‏بیند.2
 
 شیخ صدوق در كتاب كمال الدین نقل می‏كند كه امام رضا(ع) در پاسخ كسی كهاز آن حضرت در مورد قائم آل محمد(ص) پرسید، می‏فرماید: «لایُری جِسْمُهُ، وَ لایُسَمّی بِاسمِه...؛ جسم [آن حضرت] دیده نمی‏شود و به اسم نام برده نمی‏شود».3

 امیرالمؤمنین علی‏(ع) نیز در روایتی می‏فرماید:
 حجت خدا بر روی زمین بر آن ایستاده است. در راه‏های آن حركت می‏كند و در قصرها و خانه‏های آن داخل می‏شود. او شرق و غرب زمین را در می‏نوردد. سخنان مردم را می‏شنود و بر جماعت آنها سلام می‏كند. او مردم را می‏بیند، ولی كسی او را نمی‏بیند تا زمانی كه وقت ظهور در رسد و وعده الهی تحقق یابد و ندای آسمانی طنین‏انداز شود. همانا آن روز، روز شادی فرزندان علی و شیعیان اوست.4

 حاصل روایات بالا این می‏شود كه در طول زمان غیبت، به دلیل مصالحی كه پس از این به آنها اشاره خواهیم كرد، امام عصر(ع) به كلی از دیدگان مردم غایب است و جز در موارد بسیار اندك و آن هم در مقابل بندگان خاص خداوند حاضر نمی‏شود.

 ب) ناشناس بودن امام

 صورت دومی كه برای غیبت حضرت ولیّ‏عصر(ع) می‏توان تصور كرد، این است كه اگر چه آن حضرت در طول زمان غیبت در میان مسلمانان حضور می‏یابد و با آنها برخورد می‏كند، ولی كسی آن امام را نمی‏شناسد و به هویت واقعی ایشان پی نمی‏برد. بنا بر این فرض، امام مهدی‏(ع) در هر شهر و مكانی كه اراده كند، حضور می‏یابد و مانند دیگر مردم به زندگی می‏پردازد، ولی كسی از حقیقت حال ایشان آگاه نمی‏شود.

 روایاتی وجود دارد كه می‏توان از آنها صورت دوم را استفاده كرد كه از آن جمله باید به روایتی اشاره كرد كه شیخ طوسی در كتاب الغیبة از دومین نایب خاص آن حضرت؛ یعنی محمد بن عثمان عمری نقل می‏كند:
 به خدا سوگند، صاحب این امر هر سال در موسم [حج] حضور می‏یابد، در حالی كه او مردم را می‏بیند و آنها را می‏شناسد، ولی مردم با اینكه او را می‏بینند، وی را نمی‏شناسند.5

 امام صادق‏(ع) نیز درباره غیبت آن حضرت چنین می‏فرماید:چگونه این مردم، این موضوع را كه خداوند با حجتش همان گونه رفتار می‏كند كه با یوسف رفتار كرد، انكار می‏كنند؟ همچنین چگونه انكار می‏كنند كه صاحب مظلوم شما ـ همان كه از حقش محروم شده و صاحب این امر [حكومت] است ـ در میان ایشان رفت و آمد می‏كند، در بازارهایشان راه می‏رود و بر فرش آنها قدم می‏نهد، ولی او را نمی‏شناسند، تا زمانی كه خداوند به او اجازه دهد كه خودش را معرفی كند، همچنان‏كه به یوسف اجازه داد، آن زمان كه برادرانش از او پرسیدند: «آیا تو یوسف هستی؟» پاسخ دهد كه «بلی، من یوسف هستم.»6و7

 بنا بر این فرض، برای حفظ امام مهدی‏(ع) از شرّ دشمنان لازم نیست كه آن حضرت از نظر جسمی از جامعه دور و ازدیدگان پوشیده باشد، بلكه همین قدر كه ایشان در میان مردم شناخته نشود و هویت حضرتش بر آنها پوشیده بماند، كفایت می‏كند. شاید از همین روست كه ائمه اطهار(ع) از مردم می‏خواستند نام و عنوان مهدی‏(ع) را پوشیده دارند و در پی شناسایی حضرتش نباشند. در توقیعی كه از ناحیه مقدسه امام زمان‏(ع) برای محمد بن عثمان، نایب خاص آن حضرت، صادر شده، در پاسخ كسانی كه در پی دانستن اسم و عنوان حضرتش بودند، آمده است:
مردم یا باید سكوت كنند و در نتیجه، بهشت را برگزینند یا در پی سخن گفتن [از مهدی] و در نتیجه، داخل شدن در دوزخ باشند؛ زیرا مردم اگر بر نام آن حضرت واقف شوند، آن را منتشر می‏سازند [و در نتیجه، دشمنان نیز باخبر می‏شوند] و اگر از جایگاه او آگاه شوند، آن را به دیگران نیز نشان می‏دهند.8

 از این توقیع به دست می‏آید كه حضرتش با پنهان داشتن نام و عنوان و مكان خویش به راحتی می‏تواند از شر دشمنان در امان باشد. در این صورت، دیگر نیازی نیست كه حتما آن امام از نظر جسمی هم از نظرها به دور باشند. آنچه معنای دوم را تأیید می‏كند، سخنان كسانی است كه در زمان غیبت كبرا آن حضرت را دیده و حالات مختلفی را برای حضرتش برشمرده‏اند. چنان‏كه از سخنان آنها برمی‏آید حضرت مهدی‏(ع) گاه در موسم حج و با لباس احرام همچون دیگر حجاج با آنها روبه‏رو می‏شود؛ گاه در لباس تجار و شمایلی كه مخصوص تجارت‏پیشگان است، گاه در صورت یك عرب معمولی كه در بیابان‏ها راه را بر گم‏شدگان می‏نمایاند و نظیر آن. این موضوع حكایت از این دارد كه حضرت مهدی‏(ع) از نظر ظاهری، با انتخاب پوشش‏های مختلف، هویت واقعی خود را از دیداركنندگان پنهان داشته است و بیشتر آنان در نگاه اول موفق به شناخت آن حضرت نشده‏اند. تنها پس از جدا شدن آن جناب از ایشان، به هویت واقعی شخصی كه با او دیدار كرده‏اند، پی‏برده‏اند.9

پی‌نوشت‌ها:

1. سید محمد صدر، تاریخ الغیبة الكبری، صص 36 ـ 31.
2. كتاب الغیبة (نعمانی)، ص 175؛ كمال الدین و تمام النعمة، ج 2، باب 33، ص 346، ح 33.
3. كمال الدین و تمام النعمة، ج 2، باب 56، ص 648، ح 2.
3. كتاب الغیبة (نعمانی)، ص 14.
4. كتاب الغیبة (طوسی)، ص 221.
5. سوره یوسف(12) آیه 90 و 91.
6. كتاب الغیبة (نعمانی)، ص 164؛ الكافی، ج 1، صص 337 ـ 336، ح 4.
7. كتاب الغیبة (طوسی)، ص 222.
8. ر.ك: همان، صص 181 ـ164 ـ156 و 258؛ ر.ك: میرزا حسین نوری، نجم‏الثاقب، صص 507 ـ 139 .


::
نویسنده : موعود
تاریخ : شنبه 15 مهر 1391
می توانید دیدگاه خود را بنویسید
What causes pain in the Achilles tendon? جمعه 13 مرداد 1396 05:40 ق.ظ
Wow, this post is nice, my younger sister is analyzing such things, so I am going to convey her.
manicure دوشنبه 18 اردیبهشت 1396 02:26 ق.ظ
Appreciate this post. Let me try it out.
BHW جمعه 1 اردیبهشت 1396 10:06 ق.ظ
When some one searches for his essential thing, thus he/she needs
to be available that in detail, thus that thing is maintained over here.
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر